المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
685
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
گفتهاند : « هنىء » غذايى است كه خورندهاش آن را ، خوشمزه و لذيذ بيابد . و « مرىء » غذائى است كه بعد از خوردن ، از آن تعريف شود . فوايدى چند : 1 - آيه خطاب به « شوهران » مىباشد و اين صحيحتر است ، چون بعد از امر به نكاح ذكر شده است . گفته شده است : خطاب آيه ، به اولياى دختران است ، زيرا آنان مهريّهء دخترانشان را مىگيرند ، بنابراين اگر يكى از آنها صاحب دخترى مىشد ، به اين صورت به او تبريك مىگفتند كه : « گوارا باد بر تو دخترى كه با مهريّهاش دارائىات را زياد كند » . 2 - « فان طبن » دلالت مىكند كه : غصب مهريّه يا نيرنگ در آن يا اكراه زن بر بخشيدن مهر خود ، جايز نيست . آيه زمانى نازل شد كه گروهى از مردم از قبول چيزى كه بر زنانشان داده بودند ، دورى مىگزيدند . 3 - عيّاشى روايت كرده است : مردى نزد امير المؤمنين ( عليه السّلام ) آمد و از درد شكمش به حضرت شكايت كرد . حضرت فرمود : آيا همسر دارى ؟ عرض كرد : آرى : فرمود : از مالى كه دارد ، با رضايت وى از او هديّه بگير ، سپس با آن عسل بخر ، بعد از آب آسمان ( باران ) بر روى آن عسل بريز و آن را بخور ، چون من شنيدم كه خداوند تعالى مىفرمايد : « وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً » ؛ « از آسمان آب با بركتى فرستاديم » و فرموده است : « يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ » ؛ « از درون آنها نوشيدنى با رنگهاى مختلف خارج مىشود كه در آن شفا براى مردم است » . و نيز فرموده است : « فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً » ؛ « اگر آنها چيزى از آن ( مهر ) را به رضايت خاطر به شما ببخشند ، حلال و گوارا مصرف كنيد » . بنابراين وقتى بركت و شفا و لذّت و گوارايى همه يك جا جمع شوند ، شفا مىدهد ، ان شاء اللّه تعالى . راوى مىگويد : آن مرد اين كار را انجام داد و شفا يافت » . « 1 » * * * [ 305 ] آيهء دوّم : « وَ إِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ مَكانَ زَوْجٍ وَ آتَيْتُمْ إِحْداهُنَّ قِنْطاراً فَلا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً أَ تَأْخُذُونَهُ بُهْتاناً وَ إِثْماً مُبِيناً وَ كَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَ قَدْ أَفْضى بَعْضُكُمْ إِلى بَعْضٍ وَ أَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثاقاً غَلِيظاً » « 2 » ؛
--> ( 1 ) . تفسير عيّاشى ، ج 1 ، ص 218 . ( 2 ) . سورهء مباركهء نساء ، آيات 20 و 21 .